zondag 21 oktober 2007

De zwarte en de witte zwaan in 2007


21 october 2007
Vanochtend zag ik ze in de volle zonneschijn en nu weet ik het zeker: het zijn prachtige wintertalingen.









De zwarte zwaan voerde weer hetzelfde ritueel met mij uit als gisteren: hij vloog een stukje voor me uit naar de oostelijke oever van de plas en tegen de tijd dat ik daar aangekomen was zwom hij snel en lijnrecht naar de oever, zoals ik hem dat vaker in de richting van een belager heb zien doen. Daar begon hij weer in de lisdodden te wroeten terwijl ik er vlak langs liep. Hij is voor geen meter bang van me.
De witte zwaanvrouw zag ik niet vandaag en toch zag ik aan de overkant van de Heelsumse beek, op de zomerdijk, temidden van een twintigtal grote grauwe ganzen, slechts 3 witte zwanen. Was de minares van de zwarte zwaan daar niet bij of zag ik haar alleen maar niet?






Vrijdag 19 october 2007
De afwezigheid van de witte knobbelzwaan is inderdaad maar een momentopname geweest, want ik zag haar vanochtend weer alleen in de grote plas. Ik zag 'm eerst niet maar ik wist zeker dat de zwarte zwaan ergens in de biezen moest zitten. Aan de overkant van de Heelsumse beek, op de zomerkade van de Nederrijn, zaten inderdaad 3 knobbelzwanen. Zonder twijfel was een van die 3 onlangs verjaagd uit de grote plas: de trouwe sul die maar steeds in de buurt probeert te blijven van zijn promiscue vrouw die zich steeds weer opnieuw laat verleiden door die zwarte macho.
En jawel hoor, even later zag ik de zwarte zwaan inderdaad weer samen met z'n witte bewonderaarster.Overigens kreeg ik vanochtend de indruk dat die nieuwe soort eendjes wellicht allemaal wintertalinkjes zijn in hun zgn. eclipskleed, maar ik kan het niet goed zien. Ze zitten steeds nogal ineengedoken bij elkaar, vliegen dan bij mijn nadering steeds heel lenig op als totale groep en met hun snelle vleugelslag landen ze dan even behendig en geluidloos weer wat verderop.Of mijn vogelgids schiet te kort of dit moeten inmiddels verklede wintertalinkjes zijn. Ze zijn te klein om smient te kunnen zijn eigenlijk en dan nog dat kleed is te grauw voor een smient. Het zijn dus wintertalingen.

Woensdag 17 october 2007

Terug uit Dominíca ben ik zo snel mogelijk gaan kijken in de grote plas in de Jufferswaard.
De zwarte zwaan is er alleen en scharrelt langs de biezen aan de oever van de grote plas. Verder zijn er in de wijde omgeving geen zwanen te bekennen. Blijkbaar heeft de witte vrouwzwaan weer eens voor haar witte partner gekozen en zijn ze samen weg... tot wederkeren waarschijnlijk.

Wel zijn er twee nieuwe soorten eendjes in de plas. Eén soort kan ik duidelijk thuisbrengen: de tafeleend, hoewel hij in eerste instantie aan een smient deed denken. Maar ik hou het voorlopig op de tafeleend
.
Een klein kijkertje en een gewone kleine camera zijn onvoldoende voor zulke waarnemingen.

De tweede nieuweling kan ik nog niet thuis brengen. Ik weet niet eens zeker of het wel een eend is en bijv. geen kuifduikertje. Er zaten er een heleboel en ze zaten allemaal te pitten, terwijl alle andere watervogels aan het fourageren waren, inclusief de aalscholvers.


Zaterdag 29 September 2007
Het is echt herfst geworden. Je ziet veel vogels langs komen in de grote plas van de Jufferswaard. Zondag verscheen daar zomaar, alsof het niks is: een heuse zilverreiger. Hij landde aan de andere kant van de plas en ik heb hem helaas niet scherp kunnen fotograferen. Het duurde niet lang, want de blauwe reiger was het er niet mee eens: hij joeg de (duidelijk grotere) witte vogel over de dijk, maar de zilverreiger vloog door, over de Noordberg heen in Oostelijke richting. Zien we die ooit nog terug?

Er zijn blijkbaar veel krakeenden geboren deze zomer want die zijn duidelijk talrijker dan in het voorjaar, evenals de nog steeds overheersende meerkoeten overigens.

Met de kuifeenden is het minder voorspoedig gegaan is mijn indruk, hoewel ik toch op een gegeven moment het enige paar van dit voorjaar met 3 jongen zag zwemmen. Ik zie er nog steeds maar 2 of soms denk ik 3, maar ze lijken bij tegenlicht nogal op de meerkoeten.

Vanwaar deze lange inleiding op het hoofdthema???

Welnu, de witte en de zwarte zwaan zijn weer uit elkaar blijkbaar. Ik zie alleen de zwarte zwaan op de plas. Ten oosten van de grote plas, over de Heelsumse beek zie ik weer dat paar witte zwanen in de kleine plas daar. Die zitten daar altijd en ik denk niet dat dit het herenigde paar is, want ik neem aan dat dat paar daar over de beek hun plas ook niet zomaar af staat.

Bij de snelweg, waar de witte man steeds alleen te vinden was ten tijde van het vreemd gaan van zijn vrouw, daar is niets te zien. Is het paar herenigd en zijn ze op zoek naar een nieuwe plas, waar ze zonder inmenging van die zwarte zwaan verder kunnen met elkaar? De tijd zal het leren. Ik ben benieuwd naar de toekomst.

Als er iets opmerkelijks te melden valt, dan begin ik een nieuwe blog hierover.

ZO DACHT IK TOT EEN UUR GELEDEN!!!

Maar ik dacht ook: laat ik nog even een keer gaan kijken vóórdat ik naar Dominica vertrek morgenochtend om 04.00 uur met de Schipholtaxi.

En jawel hoor, ze zijn weer herenigd: de witte en de zwarte zwaan in de grote plas. En een eind verder op, nu over de Heelsumse beek in het 'publieke domein' aan de zomerkade van de Nederrijn, daar graast een eenzame witte zwaan, alleen. Haar man, ook terug van weggeweest? Waarom zijn ze niet bij elkaar gebleven? Zwanen zijn toch levenslang trouw aan elkaar? Het lijkt er sterk op dat ze samen zijn weg geweest en teruggekomen. Waarom zijn ze terug gekomen?
Ik wilde zeker weten dat ie alleen was daar aan de zomerkade en ben op verboden terrein gegaan, over de Heelsumse beek geklauterd en ben daar de Noordberg op geklommen om alles goed te overzien. Ja hij was daar alleen.In de kleine plas pal over de Heelsumse beek, daar zwom zoals gebruikelijk het witte zwanenpaar, de buren zeg maar. Ik stel ze maar even aan je voor.
Ik hou je op de hoogte na terugkeer uit Dominica op 12 oktober.

Donderdag 13 september 2007
Vanavond wandel ik alleen langs de grote plas. Ik zie nu veel krakeenden, aan de oostelijke zijde van de plas. Natuurlijk is het gemengde zwanenpaar in alle harmonie aanwezig. Er lijkt geen dreigende indringer in de buurt.

Toch hadden er bij wijze van spreken wel 10 witte zwanenparen ineens de plas in kunnen vliegen. Dan had ik de reactie van onze zwarte macho wel eens willen zien. Ik denk dat hij ze stuk voor stuk weg gejaagd zou hebben. En zijn witte partner zou weer apetrots zijn geweest.

Ze lijkt er nu ook al niet over te piekeren terug te gaan naar haar witte partner, die ik overigens vanavond nergens meer zag. Twee nesten met hem zijn mislukt. Misschien heeft ze hem daarom verlaten. Maar met haar zwarte partner heeft ze helemaal geen schijn van kans. Nergens op het internet heb ik een verwijzing gevonden naar de mogelijkheid van kruising tussen witte en zwarte zwanen. Volgens een andere wandelaar die ik tegenkwam, kan het ook tussen een paard en een ezel, dus waarom niet tussen een witte en een zwarte zwaan?

Er zaten minsten 10 paren witte zwanen, enkele met nog donzige, maar al grote jongen. Ze zaten op ca 50 meter afstand van de grote plas, over de monding van de Heelsumse beek in het weiland op de zomerdijk aan de Nederrijn. Daar zaten ook een 20-tal Nijlganzen en zeker 50 Canadese ganzen.

Zaterdag 09 September 2007

Ik ben vanochtend geland na die vreselijk lange vlucht uit Papoea Nieuw Guinea. Ik ben zo stijf als een hout. Gelukkig is Zephyr (1,5 jaar) bij ons die mij een perfecte alibi en de energie geeft om met hem in de wandelwagen de Jufferswaard in te gaan om polshoogte te nemen.

"Paadje?", vraagt Zephyr. Kijk, daar zijn de paardjes. "Nee" zegt Zephyr. Nee, we gaan niet dichtbij. "Bah", zegt Zephyr. Ja, dat is paardenpoep, paardenpoep, paardenpoep, tralala, paardenpoep, tralala. Het zijn overigens minder paarden dan enkele weken terug. De grote paarden zijn er nog allemaal, maar er zijn maar 3 jonge 'vossen' meer over van de 10 of zo.

"Boot?", vraag Zephyr. Nee, er is geen boot! Maar luister: daar komt een boot! "Doege doege doege", kijk, daar is de boot! Hij vaart in het water. "Auto!" zegt Zephyr. Ja, er staat een auto op de boot.

"Vogo?", vraagt Zephyr. Ja, kijk, daar zijn veel eendjes, "kwaak, kwaak". Ze zwemmen in het water. "Watta", zegt Zephyr. En kijk daar: twee grote witte vogels vliegen de grote plas in: 2 witte knobbelzwanen.

Verder is er niets te bekennen, behalve de massa's meerkoeten en vooral gewone wilde eenden. Toch zie ik ook de krakeend weer. En midden op de plas op een kleine modderplaat, heel pontificaal die 2 witte zwanen.

Dan komt, ineens toch van de westelijke kant van de plas, de witte knobbelzwaan en daar een stukje vooruit, met grote snelheid, nauwelijks zichtbaar door de lisdodden zwemmend, de zwarte zwaan op weg naar de binnendringers
.
"Kijk, Zephyr, de zwarte zwaan is boos. Daar gaat ie vliegen!" Weer die machtige, laag over het water scherende charge van die lange prachtige zwarte vogel met aan de onderzijde witte vleugels! Wat een pracht! Wat een energie! Recht op het zojuist ingevlogen tweetal witte zwanen af. En omhoog gaan ze, precies tegelijk. Er achteraan vliegt de grote baas: totdat ze weer over de dijk in de Rijn hun plaats gewezen zijn. Dan komt de zwarte macho terug en landt midden op de plas bij zijn witte partner en schudt demonstratief zijn veren.

Zephyr was stil. Ik denk dat hij het goed heeft kunnen zien, want dit alles gebeurde op minder dan 50 meter afstand van ons vandaan en ze zijn echt groot, die zwanen! De knobbelzwaan is volgens de vogelgids met gestrekte hals 1,60 m. lang en zijn spanwijdte kan 2,40 m. bereiken!

Bij de weg, in het plasje in de verbrede Heelsumse beek: daar zwemt eenzaam een (vierde) witte zwaan. Ik denk dat dit de verdreven witte man is die de grote plas niet meer in durft, terwijl het zojuist verdreven paar inderdaad sowieso indringers zijn van elders, wellicht het stel dat op de avond van 22 augustus in de kleine plas zwom even stroomopwaards langs de Rijn.

De continuing story van de zwarte zwaan en de witte knobbelzwaan

29 augustus 2007
Je ziet misschien ironisch een zekere symboliek in dit verhaal. Ik heb het over mijn waarnemingen van zwanen. Zwarte zwanen, ik weet het niet waar ze inheems waren, misschien in Zuid-Europa (we zagen er ook in Portugal). Nu zijn ze allang geïntegreerd in Nederland... Kijk maar in de vogelgids.

Deze single zwarte zwaan is misschien biezonder omdat ie single is en door zijn kleur ons een blik gunt in zijn drama. Hij doet me ook af en toe denken aan die film van Ramses Shaffy: 'de gast' of zo? Een lifter komt ergens een huis binnen en de bewoners raken zo gefascineerd door hem dat hij in feite alles kan dicteren aan zijn gastheer en gastvrouw, waarbij dan de gastheer de dupe wordt.

Als die zwaan wit was zou ik het verschijnsel niet eens waarnemen. Ik zou het verschil niet zien tussen de oude man en de nieuwe man.

Maar ik wil voor de lezers toch effe duidelijk maken dat ik wel geïntegreerd ben op deze aardbol.

Ik zit nu in Papua New Guinea en kan je effe niet updaten over het drama. Je kunt wel zelf gaan kijken. Riky meldde gisteren dat ze helemaal geen zwanen gezien had in de Jufferswaard.

22 augustus 2007

Het is rustig op de plas. Het lijkt wel of alle zwanen weg zijn, maar dat komt door het tegenlicht, want we lopen in omgekeerde richting vandaag. Aan de overkant van de monding van de Heelsumse beek, aan de voet van de Noordberg, ligt ook een kleine plas: daar zwemmen vredig 2 witte zwanen.

Daarnaast zien we nu ook, op de grote plas, nu toch ook de witte en de zwarte zwaan. De zwarte is onrustig. Schijnbaar doelgericht en met behoorlijke snelheid vaart hij weer uit, als een pantserkruiser op patrouille, om de oostelijk oever te verkennen. Er gebeurt verder niets.

21 augustus 2007
Het is al tamelijk donker en we zien nu de zwarte zwaan terugkeren van de oostelijke zijde van de plas. Hij zwemt snel en gedecideerd. Ik zei tegen Laura en Ron met wie ik wandelde:"Het lijkt wel alsof hij net de witte man heeft verjaagd, zo heerszuchtig zwemt hij nu."

Nog geen 5 minuten later zien we plosteling de witte man-zwaan langs de oostelijke oever van de plas zwemmen, alsof hij verscholen had gezeten in het riet. En jawel hoor: met klapperende wieken en slaande poten heeft de zwarte de aanval ingezet en scheert laag en langgerekt over het wateroppervlak. Ineens zijn ze beide verdwenen in het riet. We zien af en toe die lange zwarte nek als een periscoop omhoog komen en weer wegduiken. Dan ineens met veel geklap en geruis hangt de zwarte met zijn bek aan de staart van de witte. Hij heeft hem te pakken en als manke sukkels slepen ze zich voort door het lange riet, telkens weer onzichtbaar voor ons, dan weer even opduikend. Dan komt de zwarte tevoorschijn en zwemt weer alleen langs de oever. De witte lijkt verdwenen.
Dan toont de zwarte, zich groot makend met imposant klapperende vleugels, zich blijkbaar als overwinnaar op de donkere nu weer verstilde plas met hier en daar een meerkoet die roept. Hij vaart rustig terug naar zijn witte gezellin aan de overkant en de witte man verroert geen vin, nog steeds verborgen in de lisdodden.

En dan mijn grote verrassing: in het kleine plasje, in de verbrede Heelsumse beek bij de autoweg, duidelijk zichbaar in de schemering, zwemt vredig (of bang?)... een derde witte zwaan.

De dramatische idylle van de zwarte en de witte zwaan

17 aug 2007
In de Jufferswaard bij Renkum heeft zich eind April 2007 een zwanendrama voltrokken. Een wit zwanenpaar had aan de westelijke zijde van de grote plas aldaar een nest en was volop aan het broeden. Toen verscheen een single zwarte zwaan. Die is kleiner, maar agressiever dan de witte zwanen en hij slaagde erin de witte vaderzwaan over de dijk de Nederrijn in te jagen. Telkens als die terug probeerde te komen voerde de zwarte zwaan een felle charge uit en dan vluchtte die grote witte weer over de dijk.Ondertussen week de witte moederzwaan niet van haar nest. Ze werd niet afgewisseld door haar man en ook niet door de zwarte indringer.

Zij heeft na nog ongeveer een week vlijtig broeden, wellicht (ook) door honger gedreven, het nest verlaten en zich weer bij haar witte man gevoegd. Ondertussen bleef nog enkele weken lang, de zwarte zwaan het verlaten nest bewaken. In ieder geval hij bleef daar rondzwemmen. Ik denk niet dat hij er op is gaan zitten om het dan maar zelf te bebroeden...
Dit speelde eind April - begin Mei.

In juni had het witte zwanenpaar een nieuw nest gebouwd, nu meer aan de oostelijk kant van de grote plas. De zwarte zwaan was toen verdwenen. Ze hebben er weken zitten broeden, maar uiteindelijk hebben ze ook dit, overigens onverstoorde nest, toch verlaten, wellicht omdat ook deze eieren niet uit kwamen.
En wie schetst nu begin Augustus onze verbazing..: We treffen idyllisch en zichtbaar harmonisch samen zwemmend over de hele plas de witte vrouwzwaan met de zwarte zwaan (waarschijnlijk een man, maar ik heb hem/haar niet gesext). Waarschijnlijk is dit dezelfde zwarte zwaan. Hij vertoonde in April en ook nu enkele witte veren in zijn achterlijf en op zijn rug enkele gekrulde veren.

Buiten de plas, in een klein stukje verbrede Heelsumse beek zwemt een witte zwaan alleen, waarschijnlijk de witte man.

Een belangrijk verschil met April-Mei is dat de witte manzwaan zich niet meer in de grote plas blijkt te vertonen. Durft hij niet?

Geen opmerkingen:

Een reactie posten